?

Log in

Тут не пярэліўкі

Што значыць гэты выраз? Сустрэла ў тэксце байкі "Плывец-тэарэтык". У тлумачальным слоўніку не бачу такога слова

Originally posted by sabrina_lite at Хронікі нацыянальнага супраціву (18+)
Чалавека можна знішчыць,
Але немагчыма зламаць.

Эрнэст Хемінгуэй



Брат не раіў мне глядзець гэты фільм, але я паглядзела. Не ведаю, наколькі гэта кіно праўдзівае, але нешта ў ім ёсьць.

Не для дзяцей!Collapse )
Так жа, як я не люблю слоўца «заўгодна» — галоўным чынам дзеля таго, што яно стала шулерскім прыёмам для тых, хто думае па-руску (ну і лепіць «заўгодна» там, дзе сказаў бы па-руску «угодно», хаця ў нарматыўных слоўніках слова «заўгодна» няма), — так я не люблю слова «сысці».

Наогул кажучы, неафіцка-каляпалітычны жаргон характарызуецца не толькі жарганізмамі, а яшчэ і нейкімі аберацыямі ва ўжыванні нармальных беларускіх слоў (узяць хоць бы вядомае неафіцка-каляпалітычнае «ды-ды-ды»). І ў выпадку з «сысці» гэтыя аберацыі ўжо абсалютна выходзяць з-пад кантролю: сысці ў адстаўку, сысці на пенсію, сысці з клуба... — гэта прыклады з гэтай вашай «Нашай Нівы». Пазнаяце? Гэта ж «уйти в отставку», «уйти на пенсию, «уйти из клуба» похапкам пераробленыя на псеўдабеларускі капыл.

А давайце глянем, як прапанавалася перакладаць слова «уйти» ўкладальнікамі «сталінскага» слоўніка 1953 года, якія, пры ўсіх іх мінусах, думаць па-беларуску яшчэ тады не развучыліся.

Гл. фрагмент са старонкі 711.Collapse )

Wow, just wow. I can’t even. Выходзіць, нікому з тых, хто ўкладаў слоўнік, не прыйшло ў галаву, што слова «уйти» хоць у адным са значэнняў (!) можна перакласці як «сысці»? Як жа так? Яны не былі хіба дурнейшыя за цяперашніх пісак, га? Проста думаць па-беларуску яшчэ ўмелі.

Фазы месяца

Дапамажыце зь перакладам назваў фаз Месяца: New moon, Waxing crescent, First quarter, Waxing gibbous, Full moon, Waning gibbous, Third quarter, Waning crescent.

Waxing crescent, First quarter, Waxing gibbous — гэта ўсё, як мне здаецца, адпавядае «маладзіку»:
маладзік м. — новолуние, луна в первой четверти // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)
маладзік, -ка м. молодой месяц; луна в первой четверти; новолуние ср. // Беларуска-расейскі (Крапіва)

Full moon — тут усё зразумела, гэта «поўня»

Waning gibbous, Third quarter, Waning crescent — «ветах»:
ветах м. (луна в последней четверти) ветох // Беларуска-расейскі (Крапіва)

А вось што рабіць з New moon? У Пашкевіч гэта «маладзік», але ж гэта фаза, калі Disc completely in Sun's shadow (lit by earthshine only). Аўтары «акадэмічнай» Вікіпэдыі згодныя з Пашкевіч. У той час, як аўтары Вікіпэдыі «тарашкевіцай» называюць маладзіком першую чвэрць, але яны называюць New moon ветахам.

Карацей, прашу дапамогі супольнасьці, са спасылкамі на аўтарытэтныя крыніцы.

https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%8F%D1%86%D0%B0

https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%8F%D1%86%D0%B0
Як мы ўстанавілі раней, беларускім тэрмінам-адпаведнікам для маскоўскага слова «распечатка» павінен быць прынтаўт.

Тут з месцаў былі галасы, маўляў, нязвыкла гучыць і г. д. Але аказваецца, ужо ёсць прэцэдэнт, які паказвае, што нічога страшнага ў гэтым няма. Ведаеце, як па-японску «распечатка»?.. Purintoauto (プリントアウト)! Не мелі японцы ў сваёй мове адпаведніка гэтаму слову, але не сталі прыдумляць-калькаваць нейкую там сваю «раздрукоўку», а проста ўзялі слова з мовы міжнародных зносін — англійскай і нармальна ім карыстаюцца.

Давайце браць з іх прыклад.

Бо наогул імкненне беларускамоўных з усякай нагоды прыдумаць кальку з маскоўскай мовы — нездаровае. Яно не ідзе мове на карысць.

Image and video hosting by TinyPic
"Хопіць ужо!"
Аўтар: Святлана КАЛІНКІНА
http://www.nv-online.info/by/735/printed/126194/

Можна было б прыслухацца, каб спадарыня Калінкіна была беларускамоўнаю. Бо ўжываць беларускую "ў суботу па абедзе", а потым наракаць, што чагосьці не разумееш, гэта нонсэнс (прабачце за незразумелае слова!).
"Варштат" ужываецца здаўна арганізатарамі розных імпрэзаў (няўжо "майстэрня" больш зразумелая для непасвячонага?). "Усьцяж трываюць" - ня ведаю, што хацеў сказаць аўтар, але калі "паўсюль працягваюцца", то дзе тут памылка? "Прагульваць" ёсьць (які жах!) у нарматыўным Беларуска-расейскім слоўніку (Крапівы). "Содні" прапанаваў Ластоўскі ў сваім слоўніку (1924 г.), абапіраючыся на дыялекты ("цемрашал" дазваляецца, а "содні" сп-ня Калінкіна ў школе не праходзіла, таму нельга?!). "Фасілітатар" - як на маю думку, то тут ужо перабор (але ці мала дурных запазычаньняў у той жа расейскай? хтосьці можа ўзгадаць артыкулы з пратэстамі сп-ні Калінкінай на гэту тэму?).

Праблема ня ў тым, што людзі размаўляюць па-беларуску па-рознаму. У нармалёвай краіне, дзе шмат дыялектаў, гэта ўвогуле норма. Для гэтага і існуе дзяржава зь яе "дзяржаўнай, афіцыйнай, нарматыўнай, літаратурнай моваю". А ў нас яе няма (і ня трэба мне казаць пра пару гадзінаў беларускай у школе і пару "нарматыўных" слоўнікаў!). Будзе беларуская мова дзяржаўнаю - будзе і ўнармаванасьць, і разуменьне. Адзінае што, сп-ня Калінкіна якраз не асабліва і спрыяе гэтаму. Дзе НВ цалкам па-беларуску, дзе цалкам беларускамоўная сп-ня Калінкіна? Бо так, прасьцей наехаць на "недабітых нацыяналістаў", што "размаўляюць няправільна", чым сыстэматычна патрабаваць ад улады сапраўднай беларусізацыі і дзяржаўнасьці беларускай мовы.

"Спадарыня Калінкіна, "хопіць ужо" маяцца, займіцеся справамі!"
У артыкуле “Нашай Нівы”, прысвечаным 110-годдзю паважанае газеты, наткнуўся на ўсім вядомы і даволі часта ужываны дзеяслоў “залежаць” (“залежыць”-?) – каму ў той чы іншы спосаб залежыць на нашай працы”( http://nn.by/?c=ar&i=180907).
“Пагартаў” інтэрнэт, шукаючы дакладнае словазлучэнне “залежыць на”, і знайшоў шмат чаго.
- “Расейскім фірмам залежыць на тым, каб увайсьці на беларускі рынак
- “Яму, здаецца, залежыць на тым, каб парваць адносіны, не памагаць…” (Ларыса Геніюш)
-  “Далёка не ўсім таксістам залежыць на тым, каб…
- “Гэта адкрыты конкурс, таму нам залежыць на як мага шырокім распаўсюджванні інфармацыі пра яго.
- “Беларускай дэмакратычнай супольнасьці залежыць на тым, каб міжнароднае грамадзтва
- “Аднак нам залежыць на тым, каб паспець звярнуць увагу на іншае.

А яшчэ: “Ім мусіла залежыць [інфінітыў-?] на сапраўды добрым стане цела, каб выйграваць спаборніцтвы.

І яшчэ: “Нам вельмі залежыць на паляпшэньні дачыненьняў паміж Польшчай і Беларусьсю, бо ў выніку наша сытуацыя будзе лепшай. Шмат яшчэ трэба будзе зрабіць для паляпшэньня сытуацыі, і тут шмат залежыць ад беларускіх уладаў, ад іхнай адкрытасьці” – у адным і тым сама месцы адначасова дзеяслоў залежаць/залежыць ужываецца ў розных сэнсах.

Цікава, гэта што, нешта дыялектнае, састарэлае, абласное, рэгіянальнае?
https://vk.com/stankievich_slounik
Калі каго зацікавіла йдэя (сумляюся, адылі!) й ё што пасуліць, пішыце.

Новае выданне ТСБЛМ

Выйшла новая версія аднатомнага Тлумачальнага слоўніка беларускай літаратурнай мовы. Артыкулы адрэдагаваны даволі істотна, відаць, менавіта таму выданне не пазначана як 5-е.
Чытаем пра яго тут: http://iml.basnet.by/be/publikacyi/tlumacalny-slounik-bielaruskaj-litaraturnaj-movy
На Фэйсбуку прачытаў наступнае:
" Аказалася, што выстаўляць тэрміналогію Google ў сеціва - парушэнне канфідэнцыяльнасці. Буду за камп'ютарам праз пару гадзін - прыбяру."
Мабыць, гаворка ідзе пра тую тэрміналогію, што публікавалася на https://dl.dropboxusercontent.com/u/6806902/BE%20Terminology%20for%20Google%20localization_PUBLIC.xlsx

Ось такая халера, малята...