Zołak ([info]zolak) wrote in [info]by_mova,

Łacinka

Pytańnie da praciŭnikaŭ biełaruskaj łacinki.
Ci mahli b Vy abhruntavać, čamu vy suprać?

  • Post a new comment

    Error

    Your IP address will be recorded 

  • 54 comments

[info]milyaga

November 23 2005, 19:47:38 UTC 6 years ago

а зачем? принцЫп бритвы оокама.

[info]zolak

November 23 2005, 19:49:11 UTC 6 years ago

Chaciełasia b mieć usie kontrarhumenty ŭ adnym miescy. Na patrebu adnoj publikacyi.

[info]miram

November 23 2005, 20:18:26 UTC 6 years ago

Пытаньне некарэктнае. Супраць чаго? Калі супраць самой лацінкі як факту, то такі супраціў ня мае сэнсу, бо факт гэты ёсьць, беларуская лацінка ў прыродзе існуе, гэта такая ж дадзенасьць, як і беларуская кірыліца. Таму рэальна можна гаварыць пра тое, супраць хто ці ня супраць той ці іншай зьмены ў абсягу яе ўжываньня: каб нейкія тэксты пісаліся не кірыліцай, а лацінкаю, або, наадварот, каб тое нешматлікае, што цяпер пішацца лацінкаю, перавесьці на кірыліцу. Тут ужо можна меркаваць, наколькі рэальна ці нерэальна, мэтазгодна ці немэтазгодна выдаваць лацінкаю, напрыклад, законы (калі каторыя па-беларуску), мастацкую літаратуру, школьныя падручнікі і г.д.

У двух словах: шкада часу і сілаў. Уявім сабе выдавецкі праект: перавыдаць Караткевіча, самага папулярнага беларускага пісьменьніка, лацінкаю. Ён бы, напэўна, паспрыяў лацінцы. Але ня мове: яго б у рукі ўзялі толькі тыя, каго агітаваць і так няма патрэбы. Тым часам кожны з нас як стой назаве пару дзясяткаў беларускіх кніжак, якія чакаюць друку, а няма грошай: слоўнікі, раманы, манаграфіі... У тэорыі ўсе мы за тое, каб расьцьвіло сто кветак, але ў рэальнасьці даводзіцца выбіраць: вось грошы, што за іх выдаць -- кнігу, галоўная каштоўнасьць якой у алфавіце, або кнігу, якая нясе новы зьмест? Я -- за другое. Бо формаў поўна, а зьместу кот наплакаў.

(На сёньня пазіцыя лацінкі ў беларускай культуры -- маргінальная; у прагназавальнай сьветлай будучыні, як на мой розум, -- дапаможная; а далей зазіраць не бяруся.)

[info]zolak

November 23 2005, 21:05:44 UTC 6 years ago

Vialiki dziakuj.

Heta nie siabryna filolahaŭ, i čakaŭ ja tut adkazaŭ na adnosna prostym uzroŭni, kštałtu: „nie padabajecca, bo...”, „nia našaje heta”, „nieraspracavanaja hetaja łacinka”, „(...)bo heta suprać kirylicy” itp., tamu takaja farmuloŭka. Prosta nia chočacca samomu prydumvać arhumenty praciŭnikaŭ łacinki.

Tvaje „dva słovy” lahičnyja j naohuł ciažka ich zaličyć da vykazvańnia na „nie”.

A Karatkieviča łacinkaj mabyć nieŭzabavie vydamo. Sačycie za abviestkami na [info]lacinka :-)

[info]fevra

November 23 2005, 23:11:05 UTC 6 years ago

таксама згодна пра два словы.
ды яшчэ можа быць жаданьне карыстацца толькі лацінкай, але можа ня быць часу на выпрацоўку некаторых звычак у канкрэтна ўзятай асобы. гэта таксама затармажвае працэс. ((
але людзі, здольныя хутка навучацца ды пашыраць свой розум, я думаю, не адмовяцца.
)))

[info]zolak

6 years ago

[info]fevra

6 years ago

[info]miram

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]miram

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]miram

6 years ago

[info]zajac

November 24 2005, 00:22:32 UTC 6 years ago

+1
zolku, ty mieu by bols sancau atrymac adkazy, jakich cakajes, kali b napisau hety post kirylicaj.

[info]zolak

6 years ago

[info]merrcy

November 23 2005, 21:14:57 UTC 6 years ago

Извращение. Я глаза сломал, пока эти две строки прочёл :(
[info]miram правильно всё сказал. Язык надо возрождать, а не лишние препятствия городить. А то бардак в стране. Есть официальная версия, а есть то, что хотят сделать несогласные с ней, вон каждый день какие-то новые слова придумывают. В результате половина горожан говорит по русски, вся деревня на "трасянке", а остальные спорят, что правильнее "наркомовка" или "тышковица". И конца и краю этому не видно :(

[info]zolak

November 23 2005, 21:22:10 UTC 6 years ago

Ideja nieabchodnaśći adradžeńnia movy ŭ vašym kamentary prahučała asabliva pierakanaŭča.
Dziakuj.

[info]zmila

November 24 2005, 09:50:26 UTC 6 years ago

суб'ектыўна: мне цяжэй чытаць лацінкай чым кірыліцай. (як Мікола пісаў)

аб'ектыўна: пры рукапісаньні - лацінка мае больш літар з рыскамі, птушкамі - то бок пры напісаньні даводзіцца часьцей адрываць аловак-асадку ад паперы. гэта ўплывае на плаўнасьці і хуткасьць пісьма.

аб'ектыўна: пры кампутарным тайпаньні метады ўвода лацінкі больш складаныя і меньш даступныя.

несымэтрычнасьць: адзін і той жа гук запісваецца па-рознаму ў розных пазыцыях: jem - nie - les (ётаваныя галосныя), pień - nie (мяккія зычныя). больш складаныя правілы.


ale heta nia značyć, što ja suprać łacinki! :-)
prosta mnie składana joj karystacca i tamu ja mała joj karystajusia. kali xto inšy piša łacinkaj - ja i nia suprać i nia za.
starajusia stavicca da hetaha jak da koleru: niexta piša zialonym, niexta čornym, niexta ...

[info]zolak

November 24 2005, 11:06:12 UTC 6 years ago

Dziakuj. Heta važnaje vykazvańnie.

[info]macsolas

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]macsolas

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]macsolas

6 years ago

[info]coipish

November 24 2005, 14:28:46 UTC 6 years ago

Не магу згадзіцца зь "несымэтрычнасьцьцю": у кірыліцы часьцей адны й тыя ж гукі пішуцца па-рознаму. А адны й тыя ж літары па-рознаму чытаюцца.

Па-першае: Напрыклад літары е ё i ю я часам чытаюцца як гуказлучэньні j з e o i u a, а часам як e o i u a зь зьмягчэньнем папярэдняга зычнага. У лацінкі гэтыя выпадкі пішуцца па-рознаму. Напрыклад у слове "jem" выдзяляны два гукі: j і e, у слове жа "nie" выдзяляны гук e і прызнак зьмягчэньня зычнага n. З-за гэтага ляцінка ня мае патрэбы ў аналягах апострафа ці разьдзяляльнага мяккага знака.

Па-другое ў словах pieńnie гук сапраўды адзін, але ж тое самае вытвараецца й у кірыліцы.


Nie mahu zhadzicca ź "niesymetryčnaśćciu": u kirylicy čaściej adny j tyja ž huki pišucca pa-roznamu. A adny j tyja ž litary pa-roznamu čytajucca.

Pa-peršaje: Naprykład litary е ё i ю я časam čytajucca jak hukazłučeńni j z e o i u a, a časam jak e o i u a ź źmiahčeńniem papiaredniaha zyčnaha. U łacinki ža hetyja vypadki pišucca pa-roznamu. Naprykład u słovie "jem" vydzialany dva huki: j i e, u słovie ža "nie" vydzialany huk e i pryznak źmiahčeńnia zyčnaha n. Z-za hetaha łacinka nia maje patreby ŭ analahach apostrafa ci raździelnaha miakkaha znaka.

Pa-druhoje ŭ słovach pieńnie huk sapraŭdy adzin, ale ž toje samaje vytvarajecca j u kirylicy.

[info]zolak

6 years ago

[info]coipish

6 years ago

[info]coipish

November 24 2005, 14:39:24 UTC 6 years ago

Adrazu skažu, što łacinka mnie bolš padabajecca.
Ale zaraz Biełaruś usiož-taki najbolš ciesnyja ŭzajemaadnosiny maje z Rasiejaj. (A kamu Łukašenka patrebien na-zachadzie?)I pakul bolšaść nasielnictva stabilna hałasujuć za "pieršaha prezedenta" ź jahonym kurasam, mahčymaść lišniaj sory z Rasiejaj z-za alfabetu budzie zastavacca adnym z hałoŭnych kontarargumentaŭ.

[info]zolak

November 24 2005, 14:51:46 UTC 6 years ago

>Adrazu skažu, što łacinka mnie bolš padabajecca.
Tady Tabie siudy :)

Pryviedzienyja arhumenty zrazumiełyja, chacia j nie datyčać jany samoj łacinki jak takoj. Adnak i sytuacyja biezupynna źmianiajecca. Niadaŭna byŭ Saviecki Sajuz — ciapier jaho niama. Niadaŭna było Vialikaje Kniastva z kirylicnym statutam, ciapier jaho niama. Byli kitaby — ich niama. Było pahanstva, jamu na źmienu pryjšło chryścijanstva. Było chryścijanstva, na źmienu jakomu pryjšło oaŭsiulisnaje aby-što-niešta. Heta kalejdaskop historyi. Nia tak daŭno (u maštabie ŭsiaje historyi) na ziemlach Biełarusi žyli tolki mamanty, a siońnia niama nivodnaha.

Ja heta ŭsio kažu pa toje, kab pastavić kančatkovuju kropku: u kantekście biełaruskaj movy my nie pavinny aryjentavacca na Rasieju i na toje, što za Łuku hałasujuć tyja, chto suprać biełaruskaj movy. Mnie tak zdajecca. Kropka.

[info]coipish

6 years ago

[info]coipish

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]lizdejka

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]coipish

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

[info]coipish

6 years ago

[info]lizdejka

November 24 2005, 17:12:03 UTC 6 years ago

Ад не-праціўніка :))

Напрыклад я заўсёды пішу лацінкай ад рукі, так мне лягчэй і хутчэй. Але чытаць мне ня зручна, бо трэба ўчытвацца - гэта займае больш часу. Але усё яно - справа звычкі. Таму ў мяне няма прэтэнзій да лацінкі. Я перакананая, што мы ўрэшце на яе пяройдзем. Хоць зараз для большасці гэта і гучыць неверагодным.

Anonymous

November 26 2005, 16:49:33 UTC 6 years ago

Re: Ад не-праціўніка :))

Racyja. Sprava zvyčki.

[info]czalex

November 24 2005, 21:18:45 UTC 6 years ago

Ja pierakanany prychilnik łacinki i liču patrebnym uviadzieńnie jaje jak raŭnapraŭnaha z kirylicaj biełaruskaha alfabetu, a ŭ doŭhaterminovaj perspektyvie – sucelny pierachod biełaruskaje movy na latynski alfabet.

[info]zolak

November 26 2005, 14:29:58 UTC 6 years ago

Dziakuj :- )
Naohuł ja zadavaŭ pytańnie praciŭnikam, a tut vychodzić, što vykazvajucca pieravažna nie-da-kanca-praciŭniki albo prychilniki :)

[info]angizij

November 25 2005, 16:31:02 UTC 6 years ago

В українській мові теж колись був рух за латинизвцію алфавіту, але широкої підтримки він не здобув. Як не як, а до кирилиці вже всі дуже звикли, та й слова написати на ній можна трошки стисліше й зрозуміліше, аніж латиницею

[info]_extraneus_

November 26 2005, 13:58:43 UTC 6 years ago

Не скажу, што я праціўнік беларускай лацінкі, але да ейнага афіцыйнага замацаваньня ў якасьці адзінага алфавіту для бел. мовы стаўлюся адмоўна. І вось, значыцца, чаму.

Па-першае, гэта само па сабе вялікія турботы. Тут, я думаю, і тлумачыць нічога ня трэба. У нас зараз ня так шмат энэргіі і сродкаў, каб распыляць іх на такія пражэкты.

Па-другое: я, напрыклад, яшчэ б змог перавучыцца і наноў засвоіць грамату, але ўжо мае бацькі - наўрад, старэйшае пакаленьне аўтаматычна зробіцца непісьменным, бо новыя веды засвойвае ўжо ня так.

Па-трэцяе, тут ёсьць важны ідэйны момант у сэньсе гістарычнай пераемнасьці. Альбо мы "вядзем сваю гісторыю" ад часоў Кірылы Тураўскага, альбо, скажам, ад Багушэвіча і "перакрэсьліваем" усё, што было да яго.

Па-чацьвёртае, мне, як земляку Эўфрасіньні, Скарыны і Сімяона, карыстацца лацінкай - мавэтон:)

Па-пятае, я ўвогуле адмоўна стаўлюся да ўсіх гэтых спрэчак, спробаў нармалізацыі мовы і замацаваньня адзінай легітымнай сыстэмы пісьма. Няхай жыве лацінка і кірылка, тарашкевіца і мова "Дзеяслова" (наркамаўка+ь), альбо нават ядроная сумесь апошніх - адно каб перадаваліся галоўныя асаблівасьці мовы. А ўсе гэтыя дыскусыі... гэта як калі б дактары на сымпозыюме ламалі галаву, чым карміць пацыента, калі ён ужо даўно ўжо ў коме і рыхтуецца адкінуць канькі.

Да таго ж, трэба разумець, што рухае прыхільнікамі лацінкі. Галоўныя прычыны дзьве: паказаць фігу маскалям (як быццам бы гэта яны кірылку прыдумалі і маюць на яе манаполію), да чаго я стаўлюся скептычна; замацаваць на пісьме сваю "эўрапейскасьць" (як быццам бы нам трэба яшчэ нешта даказваць сабе і іншым) і, па сутнасьці, аддаць належнае працэсам глябалізацыі і ўніфікацыі, падвядзеньня ўсяго сьвету пад адзіны стандарт, да чаго я стаўлюся рэзка адмоўна. Нам такой хакей ня нужэн.

[info]zolak

November 26 2005, 15:01:31 UTC 6 years ago

Dziakuj!

[info]ambiont

November 27 2005, 20:43:42 UTC 6 years ago

Łacinka pryhažejšaja za kirylicu. Jasnaść, prachałoda, ildzistaść, futurystyčnaść — jak majo lubimaje Techno — ć & ś – like accented hi-hats sparkling in the background.

Кірыліца – цяплейшая, мягчэйшая, гіпнатычнейшая, магічнейшая —закалыхвае як эмбіент.

Лuбlю аbеdзvюch :)

[info]zolak

November 27 2005, 21:48:02 UTC 6 years ago

Paet&Dyplamat in one :)
Dziakuj!

[info]zolak

November 27 2005, 21:50:38 UTC 6 years ago

Dzrečy, ja j nia viedaŭ, što Ty fihuruješ u LJ.
Tvoj blog adsočvaju, ale škaduju što kamentaravać nie mahu.

[info]ambiont

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

Anonymous

6 years ago

[info]zolak

6 years ago

Anonymous

December 6 2005, 10:55:40 UTC 6 years ago

adnaznačny prychiĺnik lacinki

Na pačatku skažu, što ja, prychiĺnik lacinki, alie suprać jaje wvodu w bielaruskuju movu.

Alie kancepcyja, jakaja na maju dumku źjawliajec sia boĺš sensownaj, nie padabajec sia tak zvanym „kliasyčnikam”. Z druhoha boku mnie heta nie pieraškadžaje jisnavać i karystac sia joj. Boĺš taho, na maju dumku lacinka nia maje budučyni w bielaruskaj movie, kali wžo, dyk jana boĺš adpaviadaje movie lićvinskaj (zaraz padymiec sia verchal... jakaja lićvinskaja mova... separatyst). Pačakajcie jašče krychu j slova „lićvinskaja mova” wžo nia budzie „rezać vucha” – ja pastaraju sia :)

Boĺš taho ja nie źjawliaju sia, ani prychiĺnikam tak zvanaje „kliasyčnaje vymovy”, ani prychiĺnikam absaliutnaha fanetyčnaha zapisu (što bačna z majho dopisu). Na maju dumku boĺš naturaĺnym dlia žycharow siońniašniaj Bielarusi jość ćviordaje vymawlieńnie takich slovaw jak: lohika, filalohija, klas... navošta kryvić jazyk liohikami, filialiohijami dy kliasami? Usie ž movaznawcy cudowna viedajuć, što tam pavinna vymawliac sia „siarednie-ewrapiejskaje L”.Takoha huku w movie bielarusa-lićvinaw niamašaka! Voś jany jaho j zamianili na boĺš adpaviedny jamu „ćviardy L”.

Pra wsio nie napišaš, liepš zachodźcie na http://www.biel.ini.org.pl vybirajcie lićvinski ściažok i čytajcie, niewzabavie tam źjavic sia raździel pryśviečany lićvinskaje hramatycy.

W.M.
Create an Account
Forgot your login or password?
Facebook Twitter More login options
English • Español • Deutsch • Русский…