Віталь Станішэўскі (vital_stan) wrote in by_mova,
Віталь Станішэўскі
vital_stan
by_mova

Моўная норма бароніць мову праз сувязь з людзьмі

Моўная норма, якая сфарміравана абстрактна ў імя самой мовы без сувязі з людзьмі, гэта рух да смерці мовы і яе музеіфікацыі. Пра якую сувязь з людзьмі гаворка? Найперш варта ўзгадаць, што натуральная мова – гэта сродак зносін між людзьмі ў пэўнай грамадзе і што ў слоўніках яна паяўляецца ПАСЛЯ таго, як людзі на ёй гавораць фактычна. Гэта яе спісвалі ў слоўнікі з людзей, а не людзі счытвалі яе са слоўнікаў. Яшчэ сувязь з людзьмі – гэта чытанне напісанага людзьмі, слуханне прамоўленага і спетага людзьмі. А яшчэ адзін пласт – гэта мэтанакіраванае навучанне ў разгалінаванай асветнай сетцы. 
 
Таму сінтэз самай прыгожай і "выкшталцонай" моўнай нормы паводле нейкіх ідэалістычных мадэляў ніяк не бароніць мову, а служыць толькі мастацкаму і вынаходніцкаму пачуццю адпаведнага творцы, калі ігнаруе сувязь з людзьмі. Бо здаровае жыццё ў мове – гэта зносіны ў грамадзе, чытанне літаратуры, слуханне песень, прагляд п'ес і кіно ды навучанне ў школе. Калі стварыць самую фантастычную моўную норму, але яна будзе існаваць толькі ў слоўніку, але НЕ ў грамадзе, НЕ ў кнігах, НЕ ў п'есах і кіно і НЕ ў школах, то гэта адарваная ад жыцця задума і адрыў ад жыцця самой мовы. 
 
А, можа, каб не дапускаць скажэння сваёй мовы іншымі, спачатку навучыцца дысцыпліне ў выкананні існых правіл, з-за парушэння якіх адбываецца скажэнне? А можа, пачаўшы прыбіраць забруджванні, знайсці момант, з якога яны пачалі з'яўляцца, а не церці мову да дзірак ці, інакш кажучы, скідваць тлушч да анарэксіі і выступення рабрын? А можа, калі задумваеш толькі ачысціць, спыніцца своечасова і не пераходзіць на пластычную хірургію і еўгеніку? 
 
А моўная норма, набліжаная да жыцця, будзе той, пры якой яна звязана з прыроджанымі носьбітамі, з сучаснай творчасцю на беларускай мове і з адукацыяй на беларускай мове. Астатняе – фантастычны кібернетычны арганізм. 
Subscribe

Recent Posts from This Community

  • Я ўсё яшчэ ненавіджу «Нашу ніву»

    Я не чытаю навіны, але адзін чужаземец (не называйце чужаземцаў брыдкім неалагізмам «замежнік») задаў пытанне пра сітуацыю ў Беларусі. Трэба…

  • Поўнага збліжэння моў не бывае

    Поўнага збліжэння моў не бывае. Немагчыма, каб пэўная мова паступова відазмянялася, прыпадабняючыся да іншай, пакуль не стане ідэнтычнай з ёю.…

  • «Каля сэрца завіло» — 2

    Працяг гэтага допісу. Цікавае параўнанне паміж ТСБМ і ТСБЛМ. ТСБМ дае два выразы (у прыкладах): У галаве шумела і балела ў грудзях, аж калола пад…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 2 comments